Vì sao có dự án này

Nỗi lo lặp lại mỗi năm

Nếu bạn là phụ huynh có con nhỏ ở Việt Nam, lịch mùa bệnh trong năm gần như đã thuộc lòng:

Tháng	Mùa dịch chính
4 – 6	Cúm mùa, sởi, ho gà, thuỷ đậu
6 – 8	Sốt xuất huyết (cao điểm muỗi)
8 – 11	Tay chân miệng (mở trường học)
Quanh năm	Tiêu chảy, ngộ độc thực phẩm, RSV ở trẻ sơ sinh

Khi ổ dịch xuất hiện ở trường mầm non bên cạnh, hoặc ở phường đối diện, bạn thường biết quá muộn. Lúc đó con đã đi học, đã chơi cùng bạn, đã có thể bị phơi nhiễm.

Báo cáo chính thống không đủ nhanh

Bộ Y tế và CDC tỉnh có hệ thống giám sát rất tốt. Nhưng:

Báo cáo tuần thường công bố sau 5–10 ngày
Báo cáo tỉnh đôi khi không lên cấp trung ương trong vòng 1–2 tuần
Mạng phường/xã thường chỉ thông báo khi đã có ca xác nhận đầu tiên

Trong khi đó, báo chí và mạng xã hội đã viết về ổ dịch trước đó vài ngày:

Báo địa phương đăng ngay khi sở y tế tỉnh thông báo
Phóng viên y tế của báo lớn (Tuổi Trẻ, VnExpress…) phỏng vấn bác sĩ tuyến đầu
YouTube y tế đăng video phân tích trong vòng 1 ngày
Phụ huynh đăng Facebook hỏi nhau khi con bị ốm bất thường

Vấn đề là: không ai có thời gian đọc hết các nguồn này mỗi ngày.

Ý tưởng đơn giản

Để máy đọc giúp. AI lọc ra cái nào thực sự là dịch. Đưa lên một bản đồ duy nhất.

Đó là toàn bộ ý tưởng của Epidemic Monitor.

20 từ khoá sức khoẻ cộng đồng tiếng Việt
        ↓
Quét các báo Việt Nam tin cậy (mỗi 6h)
        ↓
AI lọc: có phải tin dịch thật không? ở Việt Nam không?
        ↓
Trích xuất: bệnh gì, tỉnh nào, số ca được báo chí đề cập
        ↓
Bản đồ + danh sách tin với link nguồn

Toàn bộ chạy tự động. Bạn chỉ cần mở app, nhìn bản đồ, biết ngay tuần này có gì cần lo.

So sánh nhanh

Cách tiếp cận	Vấn đề
Tự đọc Bộ Y tế / CDC tỉnh	Chậm 1–2 tuần. Không có bản đồ.
Tự đọc báo mỗi ngày	Mất thời gian. Tin trùng lặp. Khó tổng hợp.
Hỏi bác sĩ quen	Phụ thuộc vào người. Không scale.
Group phụ huynh trên Facebook	Tin đồn. Không có nguồn. Hoảng loạn không cần thiết.
Epidemic Monitor	Tự động. Có nguồn. Có bản đồ. Có AI lọc.

Tại sao “tin tức” và “mạng xã hội” lại đáng tin?

Câu hỏi đúng. Câu trả lời ngắn: tin một mình không đáng tin, nhưng tổng hợp nhiều tin từ nguồn uy tín thì đáng.

Hệ thống có nhiều lớp lọc:

Lớp nguồn — chỉ đọc các báo Việt Nam tin cậy (suckhoedoisong.vn, vnexpress.net, tuoitre.vn, thanhnien.vn, dantri.com.vn, laodong.vn, vietnamnet.vn, nld.com.vn, kenh14.vn, vtcnews.vn, nhandan.vn) cùng các nguồn chính thống (HCDC, Cục YTDP, Bộ Y tế) và các báo địa phương (Hải Phòng, Đà Nẵng, Nghệ An, Khánh Hòa, Quảng Ninh).
Lớp qualifier — bài phải chứa các phrase như “ca bệnh”, “ca tử vong”, “ghi nhận”, “bùng phát” trong title hoặc đoạn đầu. Loại bài giáo dục sức khỏe / PR / guide phòng bệnh.
Lớp AI — MiniMax M2.7 đọc bài, hỏi: “Đây có phải tin dịch thật không? Có phải ở Việt Nam không?”. Nếu không chắc → loại.
Lớp VN-only guard — title chứa tên quốc gia khác (Bangladesh, China, Florida…) → loại. Country field phải là Vietnam hoặc null.
Lớp dedup — bài trùng URL bị loại.
Lớp per-capita — alert level được normalize theo số ca / 1 triệu dân, không phải absolute count → tỉnh dày báo chí không bị inflate.

Kết quả: nếu bạn thấy 5 báo cùng đưa tin về một sự kiện sức khoẻ cộng đồng ở Đồng Nai, rất có thể đó là tin thật. Nhưng vẫn nên đối chiếu với CDC tỉnh trước khi ra quyết định.

Đây chính là phương pháp Social Listening — cách tiếp cận chuẩn mực mà WHO, US CDC, Google (Flu Trends), và Epic (Health Alerts) đã áp dụng để xây dựng cảnh báo nguy cơ sức khoẻ cộng đồng từ các nguồn tin không chính thống. Epic — công ty y tế số lớn nhất Mỹ với ~60% giường bệnh Mỹ — cũng chủ động đặt tên sản phẩm của họ là “Health Alerts” thay vì “Epidemic Map”.

Đây không phải gì

❌ Không phải hệ thống y tế chính thức. Không thay thế CDC, không thay thế bác sĩ.
❌ Không phải hệ thống dự báo. Chỉ tổng hợp những gì đã xảy ra.
❌ Không phải nguồn duy nhất. Hãy luôn cross-check với Bộ Y tế khi cần ra quyết định quan trọng.

Đây là gì

✅ Một early-warning radar để phụ huynh chủ động hơn
✅ Một bản đồ tổng quan thay vì 20 tab báo
✅ Một nguồn open-source, miễn phí, không quảng cáo, không tracking